Najważniejsze informacje
Woda (H2O)
– najbardziej znany związek chemiczny na świecie, składa się z 2 atomów wodoru oraz 1 atomu tlenu. Jest składnikiem decydującym dla życia wszelkich organizmów. Woda charakteryzuje się wyjątkowymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Posiada ona wysokie ciepło właściwe i bardzo wysokie napięcie powierzchniowe. Najmniejszą objętość woda osiąga w towarzyszy temperaturze 4oC .Ilość wody występującej na ziemi jest zawsze stała. Większość wody jest zgromadzona w morzach i oceanach (około 94% całej ilości wody). Wody podziemne – 4,34%, lodowce – 1,65%, rzeki i jeziora – 0,01%. Woda paruje będąc w stanie ciekłym jak i stałym, proces ten odbywa się również z powierzchni gleb i organizmów żywych (szczególnie roślin).
Zanieczyszczenia wody
Zanieczyszczeniami wód nazywa się niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych jaki i bakteriologicznych, spowodowanych wprowadzeniem w nadmiarze substancji organicznych, nieorganicznych, radioaktywnych lub ciepła, uniemożliwiające wykorzystanie wody do picia i celów gospodarczych. Zanieczyszczenie wód jest spowodowane przede wszystkim substancjami chemicznymi, bakteriami i innymi mikroorganizmami. Substancje chemiczne, organiczne i nieorganiczne występują najczęściej w postaci roztworów, roztworów koloidalnych i zawiesin. Innymi źródłami zanieczyszczeń wód jest transport wodny i lądowy, stosowanie pestycydów, nawozów sztucznych oraz ścieki komunalne i przemysłowe.
Kwaśne deszcze
Jednym z najbardziej szkodliwych zanieczyszczeń wody są kwaśne deszcze o odczynie pH 4 – 4,5. Powstają one poprzez pochłaniane przez kropelki wody gazowych zanieczyszczeń powietrza tworzące z nią kwasy (dwutlenek siarki SO2, tlenki azotu NOx, siarkowodór H2s, dwutlenku węgla CO2, chlorowodoru HCl) Zanieczyszczenia powietrza o odczynie kwaśnym maja dwa pochodzenia – naturalne(wybuchy wulkanów, pożary lasów) oraz przemysłowych (spalanie paliw, procesy technologiczne, transport). Ustalono, że przy pH=5,4 ustaje rozmnażanie wszystkich gatunków ryb.
Rodzaje zanieczyszczeń (podział i opis)
Rodzaje zanieczyszczeń wody dzielimy na:
naturalne – pochodzące z domieszek zawartych w wodach powierzchniowych i podziemnych, np. zasolenie, zanieczyszczenie związkami żelaza
sztuczne (antropogeniczne) – związane z działalnością człowieka, głównie ścieki, a także spływy z terenów przemysłowych, rolniczych, wysypisk śmieci
Ze względu na pochodzenie zanieczyszczenia dzieli się na:
komunalne – głównie ścieki miejskie, powstałe na skutek działalności człowieka
przemysłowe – mogą dostawać się do wód pośrednio jako ścieki przemysłowe lub w postaci kwaśnych deszczów
Do najczęściej spotykanych zanieczyszczeń wody należą detergenty, pestycydy, fenole oraz metale ciężkie.
detergenty – substancje czyszczące, ich działanie polega na osłabieniu siły wiązania cząsteczki brudu z podłożem. Stanowią podstawowy składnik środków piorących i myjących, stosowanych głównie w gospodarstwach domowych. Nie ulęgają biodegradacji, wpływają toksycznie na organizmy żywe.
pestycydy - środki chemiczne wykorzystywane głównie przez rolnictwo, są słabo rozpuszczalne w wodzie, trudno ulegają biodegradacji, łatwo kumulują się w tkankach tłuszczowych zwierząt wodnych.
fenole – związki aromatyczne, dostają się do wód wraz ze ściekami komunalnymi i przemysłowymi (z rafinerii, wytwórni tworzyw sztucznych, koksowni, przetwórstwa drzewnego i włókna syntetycznego), ulęgają biodegradacji. Woda zanieczyszczona tymi związkami ma odrażający smak, a ryby żyjące w zanieczyszczonej wodzie nie nadaje się do spożycia.
metale ciężkie – są niezwykle toksyczne dla organizmów wodnych, jak i ludzi. Spożycie zanieczyszczonej wody może prowadzić do trwałych i nieodwracalnych uszkodzeń różnych narządów , np. nerek, mózgu, rdzenia kręgowego.
|